« صحيحهء » عبداللَّه بن سنان « 1 » تفسير به « اسلام » شده . و در « حسنهء » زراره « 2 » تفسير به « معرفت » شده . و در حديث معروف « كل مولود يولد على الفطرت » در مقابل « تهوّد » و « تنصّر » و « تمجّس » ذكر شده « 3 » . و نيز حضرت ابى جعفر - عليه السلام - حديث « فطرت » را در همين حسنهء زراره به « معرفت » تفسير فرموده است . پس ، از اين جمله معلوم شد كه « فطرت » اختصاص به توحيد ندارد ؛ بلكه جميع معارف حقه از امورى است كه حق - تعالى شأنه - مفطور فرموده بندگان را بر آن .

--> ( 1 ) - عن عبداللَّه بن سنان ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام قَالَ : سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ : ( فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاس‌َعَلَيْهَا ) مَا تِلْكَ الْفِطْرَةُ ؟ قَالَ : « هِيَ الإِسْلَامُ ، فَطَرَهُمُ اللَّهُ حِينَ أَخَذَ مِيثَاقَهُمْ عَلَى التَّوْحِيدِ ، قَالَ : ( أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ ) وَفِيهِ الْمُؤمِنُ وَالْكَافِرُ » ؛ « از عبداللَّه بن سنان از امام صادق عليه السلام روايت شده كه گفت از ايشان دربارهء آيهء : « همان سرشت خدا كه مردم را بر آن پديد آورد » پرسيدم كه اين « سرشت » چيست ؟ فرمود : « اسلام است . خداوند آن‌گاه كه بر يكتاپرستى از آنان پيمان گرفت ؛ پديدشان آورد . گفت : « آيا پروردگار شما نيستم ؟ » و مؤمن و كافر هر دو در آن بودند » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 12 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب فطرة الخلق على التوحيد » ، حديث 2 ) ( 2 ) - عَنْ زُرَارَةَ ، عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عليه السلام قَالَ : « سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ : ( حُنَفاءَ للَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ ) . قَالَ : الْحَنِيفِيَّةُ مِنَ الْفِطْرَةِ الَّتِي فَطَرَ اللَّه النَّاسَ عَلَيْهَا ؛ لَاتَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ . قَالَ : فَطَرَهُمْ عَلَى الْمَعْرِفَةِ بِه ، . . . وَقَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم : كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ . يَعْنِي الْمَعْرِفَةَ بِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَالِقُهُ . كَذَلِكَ قَوْلُهُ : ( وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ) » ؛ « از زراره از امام باقر عليه السلام روايت شده است كه گفت از ايشان دربارهء آيهء « در حالى كه براى خدا بر آيين اسلام استوارند و او را شريكى نمىگيرند » پرسيدم . فرمود : " اسلام از همان سرشتى است كه خداوند مردم را با آن پديد آورد . در آفرينش خداوند هيچ دگرگونى نيست . " فرمود : " مردم را بر شناخت خود پديد آورد . . . " . و فرمود : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : " هر نوزادى با سرشت خدايى زاييده مىشود ؛ يعنى ، با معرفت به اين‌كه خداى عزّ وجلّ آفرينندهء اوست . و همين‌گونه است آيه : « و اگر از آنها بپرسى كه آسمان‌ها و زمين را كه آفريده ؟ خواهند گفت : خداوند " » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 12 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب فطرة الخلق على التوحيد » ، حديث 4 ) ( 3 ) - وقال صلى الله عليه و آله و سلم : « كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى فَطْرَةٍ حَتَّى يَكُونَ أبَواهُ يُهَوِّدانِهِ ويُنَصّرانه ويُمَجّسَانه » ؛ « هر زاده شده‌اىبر فطرت توحيد زاده است ، پس و الدين او ، او را يهودى يا نصرانى يا مجوس گردانند » . ( عوالي اللآلي ، ج 1 ، ص 35 ، حديث 18 )